Yeni anayasadan beklentiler

Seçimlere çok az bir zaman kaldı.

Bu seçimlerin en önemli tartışmasının yeni Anayasanın mahiyeti ve nasıl yapılacağı olacağı yönünde bir beklenti vardı.

Bugüne kadar bu beklenti karşılanmamış görünüyor.

Siyasi partiler nasıl bir Anayasa sorusuna cevaplarını kamuoyuyla paylaşmasalar da, sivil toplum kuruluşları bu konudaki çalışmalarını sürdürüyor.

Sakarya Küçük Millet Meclisinde yeni Anayasa meselesinin sık sık gündeme geldiğini daha önce belirtmiştim.

Bu hafta ise şehrimizde faaliyet gösteren başka bir STK’nın yeni Anayasadan beklentilerine bakacağız.

Geçtiğimiz günlerde Mazlumder Sakarya Şubesi Başkanı Turgay Etçioğlu, 13 maddelik bir liste yayımladı.

Mevcut Anayasa ile ülkede yaşayan tüm grupların temel hak ve özgürlüklerinin ihlale uğradığına dikkat çekerek, yeni Anayasaya ruhunu, hak ve özgürlük temelli ilkelerin vermesini istedi.

Yeni Anayasadan ilk beklenti tarafsızlık konusunda.

Açıklamada devletin tarafsız bir pozisyonda konumlandırılması isteniyor.

Bu ilkeye göre devlet, belli bir görüş doğrultusunda toplumu değiştirip dönüştüren bir cihaz değil, aksine her kesime eşit mesafede duran “tarafsız bir hakem” olmalı.

Anayasanın ideolojisiz olması ikinci beklenti olarak karşımıza çıkıyor.

12 Eylül’ün baskı ve dayatmalarına karşı yeni Anayasada Kemalizm ile bu ideolojiyi besleyen “Atatürk milliyetçiliği” ve “Atatürk ilke ve inkılâpları” gibi kavramlara yer verilmemesi gerektiğini ifade ediyor.

En çok tartışılan değiştirilmez hükümler konusundaki tavır net: “Anayasa metinleri kutsal metinler değildir, hükümleri değişebilir olmalıdır.”

Diğer önemli bir vurgu da temel hak ve özgürlüklerin pazarlık konusu yapılamayacağı hususunda.

Listedeki beşinci madde, tek tipleştirici Anayasa yerine; yeni hükümlerde bu ülkedeki farklı etnik, din, dil, kültürel farklılıkları reddetmeyen, her kesime var olma hakkı tanınıp güvence altına alınmasını öneriyor.

Dolayısıyla bu öneri, yeni Anayasada etnik temelli Türk vatandaşlığı vurgusu yerine anayasal vatandaşlık tanımının yapılmasını gerekli kılıyor.

Eğitim konusunda isteyen herkese anadilde eğitim verilebileceği ve öğrenimin kılık-kıyafet kanunlarıyla engellenmemesi gerektiği vurgulanıyor.

Mazlumder inanç özgürlüğü konusunda gördüğüm kadarıyla devletin belirli bir inancın hamisi gibi durması yerine yine tarafsız bir pozisyonda durmasını teklif ediyor.

Askeri vesayet rejiminin kaldırılmasının ilk adımı olarak MGK’nın kaldırılmasın gösterildiği listede ayrıca Genelkurmay Başkanlığının Başbakanlıktan alınarak Milli Savunma Bakanlığına bağlanması gerektiği ifade edilmiş.

Yeni Anayasadan, yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığı ilkeleri dâhilinde hukukun üstünlüğünün hâkim kılınması beklentisi de var.

Yine bu konuda hukuk sistemindeki iki başlı durumun sona ermesi için askeri yargı sisteminin kaldırılıp, bu mahkemelerin sadece disiplin suçlarıyla ilgilenmesinin sağlanması isteniyor.

Dokunulmazlıkların kaldırılması gerektiğini ifade edilen başlıkta milletvekili dokunulmazlığıyla ilgili herhangi bir teklif görünmüyor.

Fakat tüm kurumların kararlarının yargıya açılabilmesi teklif edilerek, etkin bir denetleme mekanizmasının gerekliliğine dikkat çekilmiş.

Mazlumder’in yeni Anayasadan son beklentisi siyasetin önündeki engellerin kaldırılmasına yönelik.

Bu başlıktaki “Seçim barajının yüksekliği nedeniyle, siyasal temsil hakkı engellenmemelidir.” tespiti yerinde ama bence çözüm olarak barajın tamamen kaldırılması gerektiği ifadesine de yer verilebilirmiş.

Mazlumder, bu ilkelere riayet eden bir Anayasanın herkese rahat bir nefes aldıracağı kanaatinde.

Bu beklentilerin gerçekleşmesi ise yeni hükümete kamuoyunun ne oranda etki edebileceğiyle orantılı gibi görünüyor.

BEYTULLAH EMRAH ÖNCE

SAKARYA YENİHABER

Bir cevap yazın