İslamcılığın Dönüşümü tartışıldı

Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü tarafından düzenlenen Kriz ve Kritik Konferanslarının ilki “ Türkiye’de İslamcılığın Dönüşümü” başlığı altında 2 -3 Kasım tarihileri arasında SAÜ Kültür ve Kongre Merkezinde gerçekleştirildi. 15 Üniversiteden yaklaşık 30 yerli ve yabancı akademisyen ve yazarın konuşmacı olarak katıldığı konferansa ilgi büyük oldu.

İslamcılık Modernist Bir Harekettir

Konferansların açılış konuşmasını yapan Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Kara, İslamcılığın tarihi sürecinin bir özetini yaptıktan sonra, Batı’da ve Türkiye’de yapılan araştırmalarda İslamcığın; İslam Dünyası’ndaki modernleşme hareketlerine karşı geliştiğini ancak bu araştırmaların ihmal ettiği bir tarafın olduğunu iddia etti. İslamcılığın bir alt başlık olarak modernleşme hareketlerine karşı olduğunu ancak üst başlık olarak aslında İslamcılık bir modern hareket ve hatta bir modernist hareket olduğunu söyleyen Kara “Dolayısıyla İslamcılık hareketinin tarihi boyunca birçok rengi ve coğrafyası olmasına rağmen modern bir hareket ve modern bir düşünce olduğu altı çizilmelidir.”dedi.

Bu durumun İslamcılık hareketinde bir paradoks oluşturduğunu iddia eden Kara, İslamcılık hareketinin hem daha fazla İslamlaşma hem de daha fazla modernleşme isteği olduğunu söylerken, aslında modernleşmenin gideceği noktanın ise batılaşma olmasından dolayı da kendi içinde bir paradoks yaşadığını dile getirdi. İslamcılığın bütün ana başlıkları modern bir çizgi üzerinde gittiği gözlenebilir diyen Kara, “Paradoksal olan durum, bunun aynı zamanda bir İslamlaşma ya da dinileşme durumunun olmasıdır. ” şeklinde konuştu.

Yeni Kentli Bir Modern Dindar Sınıf

Türkiye’de İslamcılığın Krizi ve Kritiği başlığıyla başlayan Açılış Paneline İstanbul Şehir Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ümit Cizre, Doç. Dr. Ferhat Kentel ve Selçuk Üniversitesi’nden Prof. Dr. Yasin Aktay konuşmacı olarak katıldı. Konuşmacılar, genel olarak son dönem İslamcılık akımının geldiği noktayı, AK Parti üzerinden tartıştı. Yeni oluşan bir orta sınıf dindarlığın olduğunu ve İslamcılıktan Müslüman özneye bir geçiş olduğunu söyleyen Cizre, “materyalist çıkarların ağır bastığı kentli bir modern dindar sınıftan bahsediyoruz. Bu modern dindar sınıfın oluştuğu ortamda, İslamcı siyaset statükonun radikal bir eleştirisi olmayı yitirmiştir.” dedi.

Kendisini İslamcı olarak tanımlamasa da bu orta sınıfın karşılık bulduğu bir siyasetin olduğunu ve bu siyasetin AK Parti’de ortaya çıktığını iddia eden Cizre, AK Parti’nin varoluşunun bu orta sınıfın dönüşümüne bağlı olarak sürdürdüğünü söyledi. Cizre şöyle konuştu: “Öyle siyasal bir platformdan söz ediyoruz ki, kendi dönüşümünü bu sınıfların dönüşümüne, Türkiye’nin dönüşümünü de bu sınıfların bu partiyi dönüştürmesine ve karşılığında da bu partinin Türkiye’yi dönüştürmesine tekabül etmekte. Kendisini siyasal İslamcı bir parti olarak tanımlamasa bile, Türkiyeli kentli dindar orta sınıflarını temsil eden aktör AK Partidir. ”

Her Müslümanın Biraz İslamcıdır

Bir zamanlar İslamcılık kelimesinin üniversitede telaffuz etmenin bile çok zor olduğu bir dönemden bugün bu konuyu tartışıyor olmamızın bile, Türkiye’nin değişiminin bir göstergesi olduğunu söyleyen Prof. Dr. Yasin Aktay, İslamcılığı savunması gerekenlerin bile bu hareketi savunmaktan kaçındıklarını ve bu yüzden İslamcılığa karşı yapılan eleştirilerin havada kaldığını söyledi. Aktay şöyle konuştu: “Her Müslümanın biraz İslamcı olması beklenir. İslamcılık eğer İslam’ı biraz sevmekse, onu kendiyle özdeşleştirmekse, bir kimlikse aslında her Müslümanın üzerine biraz bulaşmıştır. ”

İslamcılığın kimlik krizine işaret eden Aktay, “İslamcılığın daima bir meşrutiyet krizi olmuştur.” dedi. Aktay, bunun nedeninin sadece devlet baskısı olmadığını, İslamcıların da kendi içlerinde bu tanımlamayı sorguladıklarını ve bu sorgulamanın da Müslümanın ayrıca bir kimliğe ihtiyaç duymadığını, bu tanımlamanın oryantalist bir tanım olduğunu savunanların varlığına işaret etti. Bugün ise birçok insanın eskiden “Ben Müslümanım, İslamcı değilim.” derken, bugün İslamcılığa savunduklarını göremeye başladıklarını aktaran Aktay, ben “Müslümanım” derken, çok özel bir gruptan bahsetmeye başladıklarını ve aynı zamanda bir dışlamayı içerdiğini ifade etti.

İslamcılık Bir Yeryüzü Hareketidir

İslamcılığın toplumsal hareket yönüyle analiz eden Doç. Dr. Ferhat Kentel ise, “İslamcılığı bir toplumsal hareket olup, beraberinde bir düşünceyi de sürükleyen bir hareket olarak görüyorum. Hiçbir toplumsal hareket yerden büyümüyor. İslamcılık, her ne kadar referanslarını İslam ve Kur’an’dan alsa da aslında bir yeryüzü hareketidir. ” dedi.

İslamcılık, Osmanlıyı kurtarma veya yeni bir toplum yaratma düşüncesinin tezahürü olsa da; İslamcılığın vücut bulduğu zamanların, modernleşme hareketlerine karşı bir tür cemaatleşerek ortaya çıkan direniş olduğunu söyleyen Kentel, bunu “İslamcılık, bir direniş ve teslim olma hareketidir. Yeryüzündeki bir takım iktidarlara teslim olma hareketidir. Allah’ın adıyla başlayıp direnmek veya onu referans alarak bir baş kaldırmadır ama aynı zamanda Kapitalizmin, sermayenin, tüketici anlayışa teslim olma hikayesidir. “ şeklinde özetledi.

İslamcılık ve İktidar, İslamcılık ve Piyasa Ekonomisi, İslamcılık ve Çokkültürlülük, İslamcılık ve Ulusalararası İlişkiler, İslamcılık ve Yeni Siyasal Söylemler başlıklarında beş oturumun yapıldığı konferansın kapanış oturumunun Başkanı Sakarya Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fuat Aydın konuşmacıları ise, uzun yıllar Sakarya Üniversitesi’nde öğretim üyeliği yapan ve şuan İstanbul Şehir Üniversitesi’nde görevli Doç. Dr. Burhanettin Duran, Uludağ Üniversitesi’nden Prof. Dr. Feridun Yılmaz ve SAÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdür Yardımcısı Yrd. Doç. Dr. Bünyamin Bezici’ydi.

Oturumun sonunda bu konferansların tekrarlanarak yapılacağını söyleyen Yrd. Doç. Dr. Bünyamin Bezici, gelecek konferansın Mayıs 2012 tarihinde “Avrupa Birliği’nin Krizi ve Kritiği” başlığı altında yapılacağı müjdesini verdi.

 

Bir cevap yazın