AKP, İhvan’a model olabilir mi?

Ortadoğu’ya gerçekten model olacak bir Türk modeli var mıdır? Eğer Türk modeli olarak Arap baharına ilham kaynağı olacak bir pusula varsa bu modelin içeriği nedir?…

Pek çoğumuzun kulağına hoş gelen ‘bu Türk modelinin Türklere nasıl bir hayrı dokunmuştur?’ sorusunu da ihmal etmemeli.

Arap baharını harekete geçiren dinamiklerle Arap baharını şekillendirmek isteyen dinamikleri ayrı tutmadan Türk modeliyle neyin elde edilmek istendiği anlaşılamaz…

Arapları oryantalist bir bakışla, totaliter rejimlerde ortaya çıkan kültürün (İslam dininin denmek isteniyor) bir sonucu olarak pısırık, edilgen gören bakış açısıyla, Batı’nın aydınlığında gözlerini açmış, birden harekete geçmiş kitlelerden oluşan şaşkın bir topluluk olarak görenler, onlara hazır bir model sunmak istediler.

Batılı önyargıların önüne geçmek için Batılı kültüre aşina, kolay benimsenecek bir başarı öyküsü gerekiyordu.

Mısır’da ilk kez devlet başkanı halkoyuyla seçildi… Devlet başkanlığını kazanan aday müesses nizamın her türlü baskısına maruz kalan, her türlü kötülüğün odağı sayılan Müslüman Kardeşler’in temsilcisi.

Başkanlık seçimi arifesinde vesayet rejimi, elindeki tüm kozları oynayarak Mursi’nin elde edeceği neticeyi etkisizleştirecek, sistem içi dönüşümün önüne geçecek tedbirler aldı… 

Mısır özelinde olayın ironik yanı şu ki; hem devrimi kontrol altına alarak vesayeti sürdürmek isteyen müesses nizamın sahiplerinin hem de devrimle sistem içi dönüşüm gerçekleştirmek isteyenlerin ve özellikle İhvan hareketinin Türk modelinden ilham oluyor olmaları…

Müesses nizamın sahiplerinin, değişime direnirken psikolojik olarak yıpranma sürecine girdikleri kesin. Diğer tarafta yeni dönemin en önemli aktörü olarak siyaset sahnesine çıkan Müslüman Kardeşler de zaman zaman pazarlık yapıp uzlaşarak, sınırlı da olsa sokağın gücünü gösterip meydan okuyarak süreçte yol almaya çalışıyor.

İhvan’ın bu süreçte ilham kaynağı da (ısrarla pusula olarak gösterilen) yine bir başka Türk modeli. Somut ifadesiyle, Ak Parti deneyimi özellikle İhvan ve diğer İslamcı hareketlere rol-modeli olarak sunuluyor…

Ak Parti deneyimi gerçekten Mısır için bir model olabilir mi?

Ak Parti öncesi Milli Görüş geleneği mahcup ve kısık sesli bir İslamcılıktı. Ya da üzerlerine yapıştırılan İslamcılık ‘ithamını’ reddetmeyen bir siyasal deneyimdi. Temsil ettiği kitle açısından bakıldığında sisteme biat etmesi istenen kesimlerin bu biati ancak ‘gömlek değiştirerek’ mümkün olmuştu. Bu süreçte hem sistem değişmiş hem de biat eden kitle dönüşüme uğramıştı. Müslüman Kardeşler’in tam bu noktada bir yol ayrımında durdukları varsayılabilir. Ancak Mısır siyasal sisteminin, en azından teorik düzeyde, gömlek değiştirmeyi gerekli kılmayan bir yapı arz ettiğini hatırlamakta fayda var…

Ancak Arap baharının siyasal ufkunu belirlemek isteyen Batılı siyasal projeler, sürecin ekonomi-politiğini önceleyerek dönüşümü mümkün kılmaya çalışacaklardır.

Türkiye’deki AKP başarı öyküsünün daha çok ekonomik bir başarı olarak takdim edilmesi, Ortadoğu toplumlarının birer tüketim toplumu olmaya hazırlanarak küresel kapitalizme entegre edilme projesidir.

Formel olarak sekülerleşmeye karşı olanlar, pratikte dünyevileşerek kapitalist ürettim/toplum ilişkilerine entegre olmakla sonuçlanacak bir sürecin içindeler. Bu açıdan bakıldığında İhvan; temel ilkelerinden vazgeçmeden dönüştürülme, iddialarının içeriğinin boşaltılmasıyla karşı karşıyadır.

AKİF EMRE

YAZININ TAMAMI İÇİN YENİ ŞAFAK

 

 

Bir cevap yazın